OGŁOSZENIA, OŚWIADCZENIA I UCHWAŁY

Stanowisko Polskiej Sekcji Międzynarodowej Komisji Prawników wobec zmian legislacyjnych dotyczących wymiaru sprawiedliwości w Polsce

Warszawa, 23 lipca 2018 roku

Polska Sekcja – Międzynarodowej Komisji Prawników – wyraża zdecydowany sprzeciw wobec działań zmierzających do destrukcji prawa oraz podporządkowania sądownictwa organom władzy wykonawczej. Wprowadzone w ostatnich kilkunastu miesiącach zmiany w prawie są sprzeczne z przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, naruszają zasadę trójpodziału władz oraz stanowią istotne zagrożenie dla rządów prawa.

Zagrożenia takie stanowią przykładowo:

- siedem ustaw o Trybunale Konstytucyjnym w ciągu 12 miesięcy, zawsze przyjmowanych w trybie pozakonstytucyjnym;

- wprowadzenie, przyjętą także w trybie pozakonstytucyjnym, ustawą – agresją na konstytucyjny organ władzy – o Krajowej Radzie Sądownictwa, a następnie w takim samym trybie – a więc paraustawą – o trybie wybierania członków Krajowej Rady Sądownictwa, wykluczającą korpus sedziów z wpływu na wybór ich przedstawicieli do tego organu;

- wybór większkości członków Rady przez Sejm, mimo że w Konstytucji (art. 187) jest mowa jedynie o czterech posłach wybieranych do KRS przez tę Izbę. To był kolejny cios zadany podstawowej wartości konstytucyjnej jaką w państwie prawnym jest trójpodział władz oraz niezależność i odrębność sądów i trybunałów od innych władz. Skomponowanie Krajowej Rady Sądownictwa z 15 sedziów postawionych tam przez centralny ośrodek dyspozycji politycznej przypieczętowało dominację członków Rady, dane o ich karierze zawowodej były nieznane polskim sędziom i opinii publicznej, którzy, aby stać na straży niezawisłości sędziów i niezależności sądów nie mieli dość sędziowskiej odwagi, by zaprezentować opinii publicznej siebie i swoje kariery zawodowe.

- zbiorowe usuwanie sędziów Sądu Najwyższego przez jawne pogwałcenie konstytucyjnego zakazu usuwania sedziow z urzędów inaczej niż prawomocnym wyrokiem sądu. Skrócenie z mocą wsteczną do 65 lat ustawowego wieku przechodzenia ich w stan spoczynku.

- sprzeczna z Konstytucją paraustawowa próba skrócenia w tym trybie kadencji I Prezesa Sądu Najwyższego oznaczoną przez Konstytucję na sześć lat;

- wprowadzenie do składu Sądu Najwyższego zgłaszających się dosłownie z ulicy i w żadnej mierze nieprzygotowanych do pełnienia funkcji orzeczniczych w sądzie kasacyjnym, a więc w sądzie prawa, ławników wybieranych przez Senat, będący emanacją władzy politycznej, co podważa konstytucyjnie gwarantowaną niezawisłość orzeczniczą Sądu Najwyższego;

- wprowadzenie do systemu wymiaru sprawiedliwości instytucji skargi nadzwyczajnej, która godzi w wartość konstytytucyjną, którą stanowi pewność prawa — co jest fundamentem zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez niego prawa;

- wprowadzenie dwóch nowych Izb do struktury Sądu Najwyższego, z których żadna nie została pomyślana jako merytorczne wzmocnienie tego Sądu — a które mają zapewnić kontrolę stricte polityczną centralnemu ośrodkowi dyspozycji politycznej nad orzecznictwem Sądu Najwyższego, a poprzez niego nad całym wymiarem sprawiedliwosci w Polsce.

Dotkliwym ciosem dla rządów prawa, dla niezależnosci sądów i niezawisłości sędziów, a co najważniejsze, dla realnego, stałego szanowania godności każdego człowieka i gwarantowanych mu w Konstytucji praw i wolności była niesławna ustawa z 27 lipca 2017 r. oddająca niekontrolowaną władzę nad sądami powszechnymi i każdym innym sądem w Polsce Ministrowi Sprawiedliwości.  

Nieukrywanym celem tworzenia w trybie pozakonstytucjnym kolejnych ustaw o Sądzie Najwyżsym jest zagwarantowanie partii rządzącej dominacji w życiu politycznym, gospodarczym i społecznym, z eliminacją gwarancji do wolnych i rzetelnych wyborów, o których stanowią Konstytucja i traktaty unijne.

Nasz sprzeciw budzą też zmiany wprowadzone w trybie sprzecznym z zasadą demokracji konstytucyjnej ustawami w Sejmie VIII kadencji w wielu obszarach istotnych dla funkcjonowania państwa, narodu i każdego obywatela — ustaw godzących w prawa podstawowe, takich jak, ograniczenie wolności zgromadzeń, prawa do prywatności, likwidacja korpusu służby cywilnej, pełne przejęcie mediów finansowanych z budżetu, polityka eliminowania z życia społecznego instytucji społeczeństwa obywatelskiego.

Rozpędzone zostały Komisje kodyfikacyjne prawa cywilnego oraz prawa karnego. Brak jest projektów ustaw racjonalizujących procedury sądowe administracyjne, cywilne i karne.

Nasz sprzeciw budzi polityzacja adminitracji rządowej, policji, wojska, prokuratury.

Szereg tych zmian wzorowanych jest na wzorcach rosyjskich i węgierskich.

Zwracamy uwagę, że każda zmiana ustrojowa w obszarze wymiaru sprawiedliwości powinna być wprowadzana ze szczególną starannością, w warunkach prawidłowej legislacji, tj. stosownego czasu, szacunku dla parlamentarnej opozycji, szacunku dla opinii instytucji oceniających oraz w warunkach konsultacji ze społeczeństwem. Zmiany te, z uwagi na ich zakres, dotykają nie tylko obecnie rządzących, ale i urządzają życie kolejnym pokoleniom Polaków.

Nieukrywany przez centralny ośrodek dyspozycji politycznej jest ostateczny cel tych kroków — wyprowadzenie Polski z Unii Europejskiej i z kręgu zachodnioeuropejskiej cywilizacji.

Polska Sekcja Międzynarodowej Komisji Prawników podziela zaniepokojenie instytucji Unii Europejskiej oraz polskiej i międzynarodowej społeczności prawników zmianami jakie korodują rządy prawa w Polsce oraz godzą w podstawowe standardy praw człowieka i obywatela. Wskazujemy na zalecenia Komisji Europejskiej podjęte w ramach procedury z art. 7 Traktatu o Unii Europejskiej, dotyczące przestrzegania praworządności w Polsce. W skardze z 20 grudnia 2017 r. wniesionej przeciwko Rządowi RP do Trybunału Sprawiedliwości z tytułu naruszenia prawa UE w wyniku przyjęcia ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, a w szczególności przepisów regulujących wiek emerytalny. Komisja zwraca uwagę, że nadanie Ministrowi Sprawiedliwości swobody uznania przy podejmowaniu decyzji dotyczących przedłużania kadencji sędziów, którzy osiągnęli wiek emerytalny, podważy niezależność polskich sądów (art. 19 ust. 1 TUE w związku z art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej).

Przypominamy Apel Instytutu Praw Człowieka Międzynarodowego Stowarzyszenia Prawników (IBAHRI) z 3 lipca 2018 r., który w związku z doniesieniami o próbach szykanowania niektórych sędziów w związku z wydanymi orzeczeniami, Zwraca uwagę polskiego rządu na pierwszy punkt Podstawowych Zasad Niezawisłości Sądownictwa ONZwedług którego: „Niezawisłość sądownictwa powinna być zagwarantowana przez państwo i wpisana do Konstytucji lub prawa krajowego. Obowiązkiem wszystkich rządowych i innych instytucji jest respektowanie i przestrzeganie niezawisłości sądownictwa

Przyłączamy się do Apelu Międzynarodowej Komisji Prawników (International Commission of Jurist – ICJ) w Genewie z 11 lipca 2018 r., skierowanego do Prezydenta RP Andrzeja Dudy w sprawie wymiaru sprawiedliwości w Polsce. Apel ten (poniżej) podpisała grupa wybitnych sędziów i adwokatów.

 

Członkowie Zarządu PS MKP:                    

- prof. dr Bożena Gronowska

- prof. dr Zbigniew Lasocik

- prof. dr Andrzej Rzepliński

- adwokat Marek A. Zieliński

 

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

https://www.icj.org/wp-content/uploads/2018/07/Poland-Reinstate-forcibly...

https://poczta.nazwa.pl/ajax/mail?action=attachment&session=b783bd0ae73d4b9c9060f88580108232&folder=default0%2FINBOX&id=8185&attachment=2&save=0&filter=1

 

https://poczta.nazwa.pl/ajax/mail?action=attachment&session=b783bd0ae73d4b9c9060f88580108232&folder=default0%2FINBOX&id=8185&attachment=3&save=0&filter=1

https://poczta.nazwa.pl/ajax/mail?action=attachment&session=b783bd0ae73d4b9c9060f88580108232&folder=default0%2FINBOX&id=8185&attachment=4&save=0&filter=1

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Warszawa, 29 kwietnia 2016

STANOWISKO KOALICJI ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH REALIZUJĄCYCH od 2006 r.

Obywatelski Monitoring Wyborów Sędziów TK

(OM TK)

Realizując nasz obowiązek informowania opinii publicznej zwracamy uwagę na kilka kwestii związanych z wyborem Z. Jędrzejewskiego na stanowisko sędziego Trybunału Konstytucyjnego:

 

I. Kandydat nie odpowiedział na zaproszenie do udziału w monitoringu

Przedstawiciele Koalicji realizującej Obywatelski Monitoring Wyboru Sędziów TK wystosowali list do Z. Jędrzejewskiego, w którym przybliżyli ideę monitoringu oraz poprosili o wypełnienie kwestionariusza, na podstawie którego opracowany i upubliczniony zostałby profil Kandydata.

Zaproszenie do udziału w monitoringu pozostało bez odpowiedzi.

 

II. Kandydat nie udzielił odpowiedzi na pytania posłów

Za pewnego rodzaju krok wstecz wobec wypracowanej na przestrzeni lat praktyki należy uznać fakt, że Kandydat nie udzielił  odpowiedzi na pytania posłów podczas posiedzenia Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka.

 

III. Głosowanie nad wyborem sędziego TK odbyło się w atmosferze niegodnej tej procedury

Podczas głosowania 14 kwietnia br. w Sejmie doszło do złamania wypracowanych standardów dotyczących  głosowań – ostatecznie prawidłowość procedury głosowania jest kwestionowana przez posłów opozycji.

 

Stoimy na stanowisku, że wybór sędziego Trybunału Konstytucyjnego nie może przebiegać w atmosferze deprecjonującej tę procedurę. Wyrażamy nadzieję, że podczas przyszłych wyborów w pełni umożliwione zostanie przez decydentów przeprowadzenie debaty publicznej nad kandydaturami – nie tylko poprzez możliwość uzyskania odpowiedzi na zadane pytania podczas wysłuchania w Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, ale również podczas otwartych debat organizowanych przez przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego. Spełnienie powyższych warunków możliwe będzie nie tylko dzięki postawie kandydatów, ale również takiemu ułożeniu kalendarza wyborów, który pozwoli organizacjom pozarządowym przygotować takie spotkania.

W imieniu Koalicji:

Łukasz Bojarski, INPRIS

Zbigniew Lasocik, Sekcja Polska Międzynarodowej Komisji Prawników

Danuta Przywara, Helsińska Fundacja Praw Człowieka

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Warszawa, 8 grudnia 2015
OŚWIADCZENIE KOALICJI ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH REALIZUJĄCYCH
Obywatelski Monitoring Wyborów Sędziów TK

INPRIS – Instytut Prawa i Społeczeństwa, Helsińska Fundacja Praw Człowieka oraz Sekcja Polska Międzynarodowej Komisji Prawników z niepokojem obserwują przypadki jawnego ignorowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 3 grudnia 2015 roku.

Wyrok w dalszym ciągu nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw przez Rządowe Centrum Legislacji. Wzywamy do natychmiastowego usunięcia powstałego w ten sposób naruszenia prawa.

Wyroki Trybunału Konstytucyjnego są ostateczne i organy władzy publicznej są zobowiązane do ich wykonania. Odmienna praktyka stanowi zaprzeczenie zasady demokratycznego państwa prawa, którego organy działają w granicach i na podstawie prawa. Stanowi naruszenie Konstytucji, której przestrzeganie jest filarem ślubowań składanych przed objęciem urzędu publicznego.

Opinie jakoby wyrok miał walor „historyczny” nie mają oparcia w obowiązującym prawie ani sentencji orzeczenia. Obecnie koniecznym jest odebranie przez Prezydenta RP ślubowania od trzech sędziów Trybunału Konstytucyjnego wybranych przez Sejm w październiku 2015 r. Zgodność z Konstytucją podstawy prawnej tego wyboru została ostatecznie potwierdzona 3 grudnia 2015 r. przez jedyny uprawniony do tego organ – Trybunał Konstytucyjny. Zwłoka w wykonaniu tego orzeczenia przez Prezydenta RP stanowi poważny delikt konstytucyjny.

Jedynie wykonanie wyroku TK z 3 grudnia 2015 r. gwarantuje, że Trybunał będzie składał się z osób wybranych zgodnie z ustawą i Konstytucją. Prawidłowy skład Trybunału jest niezbędny dla poczucia praworządności, jak również skuteczności orzeczeń Trybunału. Warunkuje on uznawanie tych orzeczeń przez sądy powszechne oraz na arenie międzynarodowej. Dlatego też, jak wskazał Sekretarz Generalny Rady Europy, „wyrok Trybunału powinien być w tej chwili w pełni wykonany, we wszystkich szczegółach”.

Z całą stanowczością stwierdzamy, iż dalece nieodpowiedzialne są działania zmierzające do deprecjonowania Trybunału Konstytucyjnego, które mogą godzić w jego dorobek orzeczniczy wyznaczający standard ochrony praw i wolności obywateli i obywatelek.

Z wyrazami szacunku, w imieniu Koalicji

Łukasz Bojarski, INPRIS
Zbigniew Lasocik, Sekcja Polska Międzynarodowej Komisji Prawników
Danuta Przywara, Helsińska Fundacja Praw Człowieka

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------